This is an example of a HTML caption with a link.

GIA SƯ KHUYẾN HỌC TPHCM

HOTLINE
0902 910 357
(Dành cho PHHS )

Giáo dục đạo đức – nhân cách cho học sinh tiểu học

Giáo dục đạo đức – nhân cách cho học sinh tiểu học bằng ca dao, tục ngữ thông qua môn học Tiếng Việt.

Ca dao – tục ngữ là những kinh nghiệm, những điều hay, lẽ phải mà ông cha ta để lại. Đó là một kho tàng quí báu. Thế nhưng trong chương trình học của học sinh tiểu học (HSTH), ca dao – tục ngữ xuất hiện rất hạn chế. Việc này khiến cho HSTH không có sự tiếp xúc thường xuyên, không được có cơ hội tìm hiểu kĩ về ca dao tục ngữ. Do đó, đối với ca dao, tục ngữ – một nét đẹp riêng của văn học dân tộc, các em chưa thật sự được cọ xát; tình yêu đối với ca dao – tục ngữ còn chưa được hình thành. Các thầy cô giáo chưa phát huy hết yếu tố giáo dục đạo đức, nhân cách của ca dao – tục ngữ trong giờ học, chưa đưa ca dao – tục ngữ đến gần với các em học sinh.


Trong chúng ta, ai cũng biết rằng cái đẹp của nhân cách, của đạo đức là hình mẫu lý tưởng, mẫu mực mà con người luôn luôn hướng tới, lấy nó làm mục tiêu phấn đấu, làm tiêu chuẩn để tu dưỡng bản thân. Muốn đạt được mục đích này con người đã phải rèn luyện, học hỏi, tích luỹ kinh nghiệm để chắt lọc, sắp xếp “ cái đẹp” thành một hệ thống chặt chẽ. Đó là sản phẩm quý giá nhất của con người và được con người gìn giữ, bảo vệ để truyền đạt cho thế hệ mai sau. Trong hệ thống “cái đẹp” đó thì ca dao, tục ngữ là hai loại hình văn học dân gian gần gũi, quen thuộc với mỗi người dân Việt Nam.

Trước sự phong phú, đa dạng của cuộc sống, với học sinh tiểu học khả năng để phân biệt cái hay cái đẹp chân chính với cái đẹp phi văn hoá còn nhiều hạn chế. Các em cảm nhận theo hứng thú, theo nhu cầu bản thân mà chưa có nhận thức đúng đắn. Vì vậy, việc giáo dục đạo đức – nhân cách (GDĐĐ – NC) cho học sinh tiểu học là vấn đề cấp bách. Ở bậc tiểu học, việc GDĐĐ – NC thông qua môn học Đạo đức giúp các em có những hiểu biết về cái đạo đức, nhân cách. Từ đó, nhằm hình thành ở các em nhận thức đúng đắn trong cách nhìn nhận về đạo đức, lối sống, về cái thiện, long bao dung, tính tự trọng, nhân cách sống … và trong các mối quan hệ với mọi người.

Những năm qua, trong sự nghiệp phát triển đất nước thì GDĐĐ – NC đã được chú ý đến nhưng chưa phát huy hết tác dụng của nó đối với học sinh. Nhiều nơi, nhiều lúc còn chưa được quan tâm mà nhất là việc GDĐĐ – NC bằng ca dao, tục ngữ còn hạn chế. Do yêu cầu thực tế đặt ra, người dạy và người học chỉ xem đó là một phần nhỏ trong phân môn Tiếng Việt nên giáo viên chưa có sự đào sâu năng lực cảm thụ của học sinh.

Trong những năm qua, sự nghiệp giáo dục đã thu được những thành tích đáng kể trong công tác bồi dưỡng tri thức và giáo dục tư tưởng. Tuy nhiên, về công tác giáo dục đạo đức và đặc biệt là GDĐĐ – NC chúng ta triển khai chưa mạnh, chưa sâu và hiệu quả còn thấp. Vì thế mà chưa chuẩn bị tốt về phẩm chất và tài năng cho mỗi thế hệ trong lao động sản xuất, trong xây dựng CNXH với tư cách là người công dân tốt. Những hiện tượng tiêu cực, lối sống thiếu văn minh, các hành động vô văn hoá còn xảy ra trong xã hội đòi hỏi chúng ta hơn bao giờ hết phải tăng cường sự nghiệp GDĐĐ – NC cho thế hệ trẻ nước ta.

Khi tìm hiểu ca dao – tục ngữ trong sách giáo khoa tiểu học, tôi nhận thấy rằng tần suất xuất hiện của ca dao tục ngữ còn hạn chế. Phần lớn là xuất hiện trong phân môn luyện từ và câu. Hầu hết mỗi quyển sách chỉ có vài ba câu, số lượng rất ít. Riêng trong sách Tiếng Việt lớp 4 và lớp 5 thì ca dao – tục ngữ mới xuất hiện nhiều hơn.

Nói đến ca dao – tục ngữ thì trong chúng ta ai cũng biết rằng đây là kho tàng quí báu của nền văn học dân tộc. Đặc biệt giá trị giáo dục chính là cái gốc, cái hồn để những câu ca dao – tục ngữ ấy tồn tại đến ngày nay. Tuy rằng trong SGK tiểu học nó xuất hiện không nhiều nhưng những nội dung giáo dục của nó vẫn trọn vẹn và đầy đủ.

Như chúng ta đã biết thì cái đẹp không chỉ là những biểu hiện bên ngoài của sự vật, hiện tượng mà còn là những phẩm chất đạo đức tốt đẹp của con người. Chính vì lẽ đó mà GDĐĐ – NC luôn hướng tới việc hoàn thiện nhân cách cho HSTH.

“Công cha như núi Thái Sơn

Nghĩa mẹ như nước trong nguồn chảy ra

Một lòng thờ mẹ kính cha

Cho tròn chữ hiếu mới là đạo con.”

Những câu ca dao này đã rất quen thuộc với các em HSTH. Nếu như thầy cô giáo biết tận dụng nó trong giờ dạy của mình thì sẽ đem lại hiệu quả rất cao. Thế nhưng trên thực tế thì những bài học chứa đựng trong ca dao – tục ngữ chưa được phát huy hết tác dụng. Ví dụ như câu ca dao:

“Muốn sang thì bắc cầu Kiều

Muốn con hay chữ phải yêu lấy thầy.”

(Tiếng Việt 5 – tập 2, trang 92)

Trong sách TV lớp 5 – tập 2 câu ca dao trên xuất hiện trong phần luyện từ và câu, tên bài là: “Mở rộng vốn từ: Truyền thống”. Với nội dung giảng dạy mà giáo viên đã sọan trong giáo án thì chỉ đề ra yêu cầu là các em học sinh phải làm quen và ghi nhớ được các câu tục ngữ đã nêu trong bài. Để thực hiện yêu cầu đó thì giáo viên sẽ cho các em tham gia trò chơi điền từ còn thiếu vào các câu ca dao – tục ngữ để hoàn chỉnh nó, đồng thời điền từ đó vào ô chữ đã được kẻ sẵn. Như thế thì giáo viên sẽ không giải thích gì thêm về nội dung của các câu ca dao – tục ngữ(CD – TN) đó. Qua tiết dạy đó thì giáo viên đã giúp học sinh làm quen và ghi nhớ thêm một số câu ca dao – tục ngữ để làm phong phú sự hiểu biết của các em. Tuy nhiên các em sẽ không biết được nội dung giáo dục chứa đựng trong các câu ca dao – tục ngữ ấy, đôi khi các em còn hiểu chúng theo “nghĩa đen” thể hiện trên từng câu chữ. Như vậy thì ca dao – tục ngữ chưa được khai thác tối đa tác dụng của mình. Do đó khi soạn giáo án thì giáo viên nên chú ý đến ý nghĩa của các câu CD – TN có trong bài. Bên cạnh đó thì nên tìm thêm những câu có ý nghĩa tương tự. Trên cơ sở đó, khi lên lớp thì giáo viên sẽ giải thích thêm cho học sinh hiểu được nội giáo dục chứa trong các câu CD – TN ấy.

GDĐĐ – NC là một sự nghiệp lớn đòi hỏi một hệ thống GD hoàn chỉnh trên cơ sở các mục tiêu GD có hệ thống. Đó là một công việc tổng hợp đòi hỏi sự quan tâm chung của toàn bộ xã hội, đặc biệt là các cơ quan đoàn thể, các hội liên hiệp văn học nghệ thuật, Nhìn chung việc giáo dục đạo đức – nhân cách cho HSTH bằng CD – TN thông qua môn Tiếng Việt trong trường Tiểu học hiện nay đã có nhiều kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn những biểu hiện chưa tích cực. Và đây là vấn đề đặt ra đối với các cấp ngành có liên quan, đối với nhà trường Tiểu học, các bậc phụ huynh, giáo viên và toàn xã hội.

Bùi Bình Tây   (ĐH GDTH K08 – Đại Học Quảng Nam)

Nguồn: Tieuhoc.vn

 

Like để cập nhật lớp mới liên tục

Trở về trang trước

Thống kê truy cập

FACEBOOK

Like để cập nhật lớp mới liên tục


Gia SuDay KemTrung Tam Gia Su TP.HCMGia SưTrung Tâm Gia SưGIA SU TPHCMTRUNG TAM GIA SU UY TIN TAI TPHCMGIA SƯ TPHCMTrung Tam Gia Su

Copyright © 2011 Bản quyền thuộc về CÔNG TY CP GIÁO DỤC VÀ CÔNG NGHỆ CHÂU Á
15-17 Nguyễn Bĩnh Khiêm, P 1, Q. Gò Vấp, Tp. HCM. Điện thoại: 08 3895 6006 - Fax: 08 3895 4421